TÜRKİYEDE KURU İNCİR
Kuru incir, Türkiye'nin geleneksel ihraç ürünleri arasında ilk sıralarda bulunmaktadır. Dünya kuru incir üretiminin dörtte birini ve kuru incir dıs ticaretinin yarıdan fazlasını Türkiye karsılamaktadır. Türkiye kuru incir üretiminin önemli bir bölümünü Aydın ili saglamaktadır.
Bu çalısmada, Türkiye ve Aydın için incirin önemi ortaya konduktan sonra,Aydın ilinde üreticilerinin durumu, üretim faaliyetlerinden elde ettikleri brüt üretim degerleri, degisken masrafları ve brüt marj degerleri belirlenmistir. Ayrıca tüketici saglıgını korumayı ve yüksek düzeyde gıda güvenligini ön plana çıkaran Avrupa Birligi gıda politikası çerçevesindeAydın ili incir üreticilerinin durumu ortaya konmaya çalısılmıstır. Aydın ili kurutmalık incir plantasyonlarında ortalama incir arazisi genisligi 32.33 daa, ortalama parsel sayısı ve büyüklügü sırasıyla 4.19 adet ve 7.37 daa olarak belirlenmistir. Genel olarak degisken masrafların %34.60'ını hasat, %28.31'ini toprak isleme,%11.84'ünü ilek ve ilekleme masrafları olusturmaktadır. Kuru incir ihracatının %70-75'iAvrupa Birligi ülkelerine yapılmaktadır. Bu ülkelere ihracatın sürdürülebilirligi ve alternatif pazarların olusturulması açısından, üreticiden tüketiciye kadar olan asamalarda uluslararasıstandartlara uygun olarak temizlik ve hijyen kosullarına dikkat edilmelidir.
Özellikle Ege Bölgesi basta olmak üzere Türkiye, ekolojik kosulları itibariyle meyve yetistirme potansiyeli çok yüksek olan ülkelerden biridir. Türkiye'de bir çok meyve türünün üretimi ile yurt içi tüketimi karsılanmakta, bunun yanı sıra dıs ticareti de yapılmaktadır.Aydın ili açısından en önemli dıs satım ürünü sayılabilen kuru incir Türkiye'nin geleneksel ihraç ürünleri arasında ilk sıralarda bulunmaktadır.1993-2004 yıllarında, her yıl yaklasık bir milyon ton olan dünya incir üretiminin dörtte biri Türkiye'de üretilmektedir.
Aydın ili, yamaç ve ovalarında polikültür tarım yapılabilen, Büyük Menderes Havzasının en önemli illerindendir. Türkiye'deki toplam incir agacının %60'ından fazlası bu ildedir ve dolayısıyla da toplam incir üretiminin yarıdan fazlası bu ilden saglanmaktadır. Incir üretim potansiyeli açısından Aydın'dan sonra Izmir ikinci önemli ildir.Genel olarak ele alındıgında Türkiye'deki 280 bin ton incir üretiminin 200 bin tona yakını Aydın'da üretilmektedir. Izmir'de ise yıllar itibariyle degismekle birlikte 20-25 bin ton üretim yapılmaktadır. Aydın'da üretilen incirin yaklasık %5'i taze olarak pazarlanmakta, kalan incir ise kuru incir olarak degerlendirilmektedir. Aydın ili kuru incir üretimi ise yaklasık 50 bin ton dolaylarındadır. Ege bölgesinde incir islemesi, paketlemesi ya da dıs satımı yapan 100 e yakın kayıtlı firma bulunmaktadır. Bu firmaların tamamına yakınının merkezleri Izmir ve Aydın illerindedir. Genellikle dıs ticaretinin Izmir limanından olması nedeniyle Aydın'da alım yapan firmaların bir bölümünün merkezleri de Izmir'de bulunmaktadır. Bu firmaların tamamı kuru incir isleme açısından sezonluk çalısmaktadır. Genellikle Eylül ayı basında isletme tesisleri faaliyete geçmekte ve üç ay boyunca çalısmaktadır. Firmalar isleyecekleri kuru inciri dogrudan üreticiden ya da aracılar yoluyla almaktadır. Ayrıca bu firmalar sadece incir islememekte, sezon dısında kuru kayısı, kuru üzüm, fındık, çesitli baharatları isleyebilmektedirler. Incir üretimi açısından bu firmalar yaklasık ortalama %78 kapasite kullanımoranı ile çalısmaktadırlar.Türkiye’nin kuru incir ihracat ettigi ülkeler arasında, 7300-8000 ton ile Fransa ilk sırada yer alırken, onu sırasıyla Almanya (6500-8000 ton) ve Italya (4500-5500 ton) izlemektedir.Dünya kuru incir ihracatında Türkiye ilk sırada yer alırken, onu sırasıyla Iran, Ispanya, Suriye ve Yunanistan gibi ülkeler izlemektedir. Özellikle Iran bu konuda büyük bir ilerleme saglamıstır. Henüz bes yıl öncesine kadar piyasada önemli sayılabilecek kuru incir ticaret hacimleri yok iken, son üç-dört yıldır oldukça hızlı ve istikrarlı gelisme kaydetmistir.Türkiye 35000-45000 tonluk yıllık kuru incir ihracatından, yaklasık 70-80 milyon dolar gelir saglamaktadır.Türkiye kuru incir ihracatı genel olarak (miktar ve deger açısından) incelendiginde; toplam ihracatın%85-95'ini kuru incir (ekstra, I., II. ve naturel sınıfı incirler), %5-9'unu incir ezmesi, %1-2'sini kıyılmıs,%0.5-1'ini de hurda sınıfı incirler olusturmaktadır
